خانه آل یاسین

440x600

خانه آل یاسین

اطلاعات تکمیلی

مکان كاشان
کاربری خانه
دوره تاریخی قاجاریان
زمان ساخت -
سبک -
معمار/طراح -
سازه/مصالح -
منابع -
لینک های مرتبط -
مدارک و نقشه ها -
نشانی در گوگل مپ -
نام ثبتی: خانه آل یاسین قدمت: شمارهٔ ثبت: ۳۲۵۰ تاریخ ثبت: ۱۳۷۹/۱۲/۲۵ نشانی: کاشان، خ امام، جنب خانه بارفروش. گنجنامه، فرهنگ آثار معماری اسلامی ایران، «خانه آل یاسین»: کاشان، خیابان امام خمینی، کوچۀ کریم‌زاده.|| این خانه به دستور محمدعلی‌شاه قاجار برای یکی از مرشدهای او به نام محمد پشت‌مشهدی ساخته شده است. با آنکه بنا در زمینی نامنظم قرار گرفته، ولی از نظم و هندسۀ کامل برخوردار است. فضای خانه متشکل از یک بخش اصلی شامل حوض‌خانه، تالارها، و اتاق‌های پیرامون آن در جبهۀ شمالی و دو بخش قرینۀ یکدیگر در دو جبهۀ شرقی و غربی است. در جبهۀ جنوبی فقط یک دیوار طاق‌نماسازی‌شده وجود دارد. جبهۀ شمالی در مرکز خود حوض‌خانه‌ای مرتفع با سقف گنبدی‌شکل دارد که گنبد آن دارای نورگیری با پنجره‌های مشبّک چوبی در رأس و تزیینات زیبای کاربندی در زیر سقف است. در دو جبهۀ غربی و جنوبی این حوض‌خانه، دو تالار و در هریک از دو جبهۀ دیگر یک اتاق سه‌دری ساخته شده است که همۀ این فضاها به حوض‌خانه باز می‌شوند. تالار سمت جنوبی حوض‌خانه بزرگ‌تر بوده، از جانب دیگر به حیاط اصلی خانه نگاه می‌کند و تالار غرب حوض‌خانه از سوی دیگر به یک حیاط کوچک باز می‌شود. ارتفاع فضاهای جبهۀ شمالی خانه بیشتر از سایر بخش‌ها و معادل دو طبقه می‌باشد، بدین صورت که تالارها مرتفع و اتاق‌های سه‌دری دو طبقه هستند. در جلوی این بخش از بنا صفّه‌ای قرار دارد که در حدود یک متر بالاتر از سطح حیاط قرار گرفته لذا به آن اشراف دارد. علی‌رغم آنکه در میانۀ نمای این جبهه یک تالار پنج‌دری قرار دارد، در نمای آن تقسیمات سه‌تایی دیده می‌شود و در و پنجره‌های کناری تالار همراه با فضاهای کفش‌کن مجاور آن در یک قوس قرار گرفته‌اند. به این ترتیب تقسیمات نما ترکیبی جدا از تقسیم فضاها در نقشۀ بنا پیدا کرده‌اند. در دو انتهای نمای این جبهه چهار اتاق سه‌دری در دو طبقه و همچنین در هریک از دو سوی صفّه جلوی آن یک اتاق سه‌دری مشاهده می‌شود. دو جبهۀ شرقی و غربی حیاط کمابیش مانند یکدیگرند، به خصوص آنکه شکل قاعدۀ فضاهای واقع در وسط هریک از این دو جبهه مشابه است. این دو جبهۀ تنها در عناصر میانی متفاوتند. جبهۀ شرقی دارای یک ایوان نیم‌باز و شاه‌نشین می‌باشد و در جبهۀ غربی یک پنج‌دری دارای شاه‌نشین دیده می‌شود. ایوان میانۀ جبهۀ شرقی مرتفع‌تر است و دو گوشواره در طبقۀ دوم در طرفین آن قرار دارند. این عناصر مجموعاً حجم مرتفع‌تری در وسط این جبهه به وجود آورده‌اند که هم‌ارتفاع با جبهۀ شمالی بنا می‌باشد. ایوان شرقی دارای تزیینات کاربندی گچ و سیم‌گل است. اتاق‌های طبقۀ دوم این جبهه و جبهۀ شمالی بنا به حیاط پنجره ندارند و توسط روزن‌های مشبّکی نورگیری می‌کنند. در نمای پنج‌دری جبهۀ غربی همانند جبهۀ شمالی بر تقسیمات سه‌تایی تأکید شده است. طاقی قوسی‌شکل از میانۀ خط اختتامِ نمای این جبهه بیرون زده و بدین ترتیب این نما صورت شاخص‌تری یافته است. در دو انتهای نمای این جبهه دو اتاق سه‌دری قرار دارند. دو فضای کفش‌کن در طرفین پنج‌دری، مفصل‌های ارتباطی بین این فضا و سه‌دری‌های طرفین و دو اتاق دیگر می‌باشند. همین ترکیب در جبهۀ شرقی بنا هم دیده می‌شود. سه سرداب‌خانه که به صورتی مجزا از یکدیگر در جبهه‌های شمالی و شرقی ساخته شده‌اند، هرکدام دارای فضاهای متعددی هستند و ورودی‌های همۀ آنها از داخل حیاط‌هاست. حیاط خانه نسبتاً بزرگ و دارای چهار باغچه هشت‌ضلعی می‌باشد که حوضی در میانۀ آنها قرار گرفته است. بنا از جهات شمال، شرق و جنوب چند ورودی دارد که جدارۀ مجاور سردر ورودی خانه در جبهۀ شمالی نماسازی شده است.