تخت جمشید،کاخ آپادانا

440x600

تخت جمشید،کاخ آپادانا

اطلاعات تکمیلی

مکان مرودشت
کاربری کاخ و تالار و کوشک
دوره تاریخی هخامنشی
زمان ساخت -
سبک پارسی
معمار/طراح -
سازه/مصالح -
منابع -
لینک های مرتبط -
مدارک و نقشه ها -
نشانی در گوگل مپ -
دانشنامه جهان اسلام، «تخت جمشید»: باشکوه‌ترین و وسیع‌ترین بنای تخت جمشید که نزدیک به سه متر از کف حیاط بلندتر است و یک تالار بزرگ چهارگوش دارد که از جنوب به اتاق‌های نشیمن و نگهبانی و از شمال و شرق و غرب به ایوان‌هایی مستطیل شکل می‌پیوندد. در چهارگوشۀ تالار برج‌های نگهبانی چند طبق درست کرده بودند و در پی دیوارهای ستبر تالار چهار جعبه سنگی گذاشته بودند که در هر یک مقداری سکه‌های رایج زمان و یک جفت لوحۀ زرین و سیمین مربع (۳۳×۳۳ سانتی‌متر) قرار داشت. روی لوحه‌ها کتیبه‌ای از داریوش بزرگ به سه زبان هست که نام و نژاد و بزرگی و نیکویی ایرانشهر را توصیف می‌کند. فرهنگ معین، «آپادانا»: بارگاه یا تالار بارعام هخامنشیان در تخت جمشید و آن قریب چهار متر از سطح سردر بزرگ بلند‌تر ساخته شده و برای رسیدن به آن پلکانی دوطرفه موجود است. دیوارهای پیش‌بست سطح اعلی به نقوشی مزین است و در اینجا کتیبه‌ای از خشاریاشا دیده می‌شود. لغت‌نامۀ دهخدا، «تخت جمشید»: […] تخت جمشید در ۵۶ کیلومتری شمال شرقی شیراز و شش کیلومتری استخر، در جلگهٔ مرودشت واقع است. تخت جمشید طبق دو کتیبه‌ای که در بالای دیوار جنوبی آن کنده شده ، از بناهائی است که به فرمان داریوش اول هخامنشی ، در حدود سال ۵۲۰ ق‌م ساخته شده است […]. در جنوب سردر بزرگ، به فاصلۀ پنجاه متر، ساختمان ستون‌داری آشکار و نمایان است که موسوم به کاخ آپادانَه یعنی کاخ بارعام می‌باشد. تمام ساختمان بارعام نامبرده، اکنون دارای سیزده ستون می‌باشد، و به وسیلۀ دو پلکان دو طرفی شمالی و شرقی، به آن وارد می‌شود. دو پلکان نامبرده، یکی پلکان کهنه است که به سمت شمال متوجه می‌باشد، دیگری پلکان نو پیدایش است که در سوی خاوری (شرقی) ساختمان واقع است. دیوار پیش‌بست پلکان کهنه، به نقوش چندین تن از نمایندگاه ملل مختلف، مزین و آراسته می‌باشد. ساختمان آپادانَه عبارت بوده از یک تالار چهار گوشۀ مرکزی، و چهار ایوان به شکل راست گوشه که هر یکی از ایوان‌ها دوازده ستون و خود تالار مرکزی ۳۶ ستون، در شش ردیف داشته است[…]. بلندی ستون‌های آپادانَه نزدیک به هجده متر و قطر پای آنها دو متر است. قسمت بالای ستون‌ها مرکب از سه جزء است: اول سرستون اصلی، دوم قسمت مارپیچ دوگانه، سیم تنۀ دو گاوی که پشت به پشت داده‌اند. در بالای تمام ستون‌های تالار مرکزی، همین نوع مجسمۀ گاو بوده، ولی روی ستون‌های ایوان شرقی مجسمۀ دو شیر و در بالای ستون‌های ایوان غربی، مجسمۀ دو گاو بدون قسمت مارپیچ دوگانه و سر‌ستون اصلی بوده است. در ماه شهریور ۱۳۱۲ش چهار لوح زرین و سیمین از گوشه‌های شمال شرقی و جنوب شرقی تالار مرکزی آپادانَه به دست آمده است که روی همۀ آنها عبارتی به یک مضمون، به سه خط میخی پارسی و عیلامی و بابلی نقر گردیده است.